Jeolojik Zamanlar ve bunun sonucunda Dünya üzerinde ortaya çıkan durumları sıralı bir şekilde aşağıda bulabilirsiniz.

Jeolojik zamanlar ile ilgili bilgi verecek olursak, jeolojik vakit nedir? sualine cevaplamak ile başlayalım. Dünya bu günkü görümünü alıncaya dek çeşitli merhalelerden geçmiştir. Birbirinden değişik bu merhalelerin her birine jeolojik zaman denir.

Dünyanın yapısını inceleyen jeoloji bilimi, jeolojik zamanları belirlerken canlı kalıntılarından (fosillerden), tortul tabakaların özelliklerinden ve çeşitli radyoaktif maddelerin (uranyum, toryum ve titanyum gibi) yapılarının incelenmesi gibi çeşitli etmenlerden faydalanılır.

İlkel Zaman (Prekambriyen)

Jeolojik Devirler: Daha önce Arkeen, Proterozoyik deniliyordu.

  • Günümüzden yaklaşık 600 milyon yıl önce sona eren jeolojik zamandır.
  • Yaklaşık 4 milyar yıl sürdüğü tahmin edilmektedir.
  • Kıtaların çekirdek kısmını oluşturan en eski kıvrımlar oluşmuştur.
  • Sularda yaşayan tek hücreli canlılar ortaya çıkmıştır.
  • Bakteri, Su yosunu (alg) ve radiolaria ilkel zamanda oluşan canlılardır.

I. Jeolojik Zaman (Paleozik) Dönemleri:( Ordovisyen, Kambriyen, Silüriyen, Devoniyen, Karbonifer, Permiyen)

Jeolojik Zamanlar
  • Günümüzden yaklaşık 225 milyon yıl önce sona eren jeolojik zamandır.
  • Yaklaşık 375 milyon yıl sürdüğü tahmin edilmektedir.
  • Kıtalar henüz birbirinden ayrılmamış, tek parça halindeydi.
  • Yeryüzünde Pangea adı verilen tek bir kıta ve bu kıtayı çevreleyen büyük bir okyanus vardır.
  • Hersinyen ve Kaledoniyen orojenezi oluşmuştur. Ural ve İskandinav sıra dağları meydana gelmiştir.
  • Dev bitki türlerinin oluşturduğu geniş ormanlar ortaya çıkmıştır.
  • Dünya üzerindeki taş kömür bu zaman diliminde oluşmuştur.
  • Masif araziler’de bu dönemde oluşmuştur.
  • Ülkemizdeki masif araziye örnek : Yıldız Dağlarıdır.
  • Balığa benzer ilk canlı organizmaların ortaya çıkışmıştır. (Graptolit ve Trilobit)

 

II. Jeolojik Zaman (Mezozoik) Dönemleri:(Karetase, Jura, Trias)

  • Günümüzden yaklaşık 65 milyon yıl önce sona eren jeolojik zamandır.
  • Yaklaşık 160 milyon yıl sürmüştür.
  • Alp orojenezinin hazırlık safhasıdır.
  • Denizlerde büyük oranda tortullaşma ve birikme olmuştur.
  • Tek parça halinde olan pangea parçalanarak bölünmeye başlamıştır.
  • Kuzey Yarım Küre’nin kuzeyinde Laurasia, güneyinde ise Gondwana kıtaları oluşmuştur.
  • Antartika, Avustralya ve Hindistan Gondwana kıtasından ayrılmıştır.
  • Güney Amerika Afrika’dan ayrılmaya başlamıştır.
  • Ekvatoral ve soğuk iklimlerin belirmesi
  • İkinci zamanı karakterize eden canlılar ammonit ve dinazorlardır.
  • Her yer peneplen halinde düzdür.
  • Dünya düz bir alandır ve sıkışmaya başladıktan sonra III.Jeolojik zamana geçecektir.
  • Alp – Himalaya dağlarına hazırlık sürecidir.

 

III. Jeolojik Zaman (Tersiyer) Dönemleri:(Pliyosen, Miyosen, Oligosen, Eosen, Paleosen)

  • Günümüzden yaklaşık 2 milyon yıl önce sona eren jeolojik zamandır.
  • Yaklaşık 63 milyon yıl sürmüştür.
  • Şiddetli yer kabuğu hareketleri ile Alp-Himalaya kıvrım sistemi oluşmuştur.
  • Toroslar ve Karadeniz dağları oluştu.
  • Antartika kıtası, Avustralya’dan ayrılarak uzaklaşmıştır.
  • Atlas okyanusu ve Hint okyanusu oluşmuştur.
  • Bu günkü bitki ve hayvan türlerinin ana hatları oluşmuştur.
  • Linyit, petrol, doğal gaz, bor ve tuz yatakları bu dönemde oluşmuştur.
  • Şiddetli volkan patlamaları ve depremler görülmüştür.
  • Kıtalar günümüzdeki görünümlerini kazanmaya başlamışlardır.
  • Bugünkü iklim tipleri ve bitki toplulukları belirmeye başlamıştır.
  • Nummilit, hipparion, elephas ve mastadon türü canlılar bu dönemde ortaya çıkmıştır.
  • Bu dönemde İç Anadolu göl halindedir.

 

NOT: Jeolojik Zamanlar içinde, Türkiye Tersiyer’in sonunda Paleozik dönemin başında toptan yükselmiştir.Bu harekete Epijonez adı verilir.

 

IV. Jeolojik Zaman (Kuaterner) Dönemleri:(Pleistosen, Holosen)

  • Günümüzden 2 milyon yıl önce başlayan ve hala devam eden en kısa zamandır.
  • Buzul çağı ve buzul sonrası çağ olmak üzere ikiye ayrılır.
  • Buzul çağında Kuzey Yarım Küre’de şiddetli soğumalar görülmüştür.
  • Özellikle Batı Avrupa, İskandinavya ve Kanada buzullar altında kalmıştır.
  • Deniz seviyeleri alçalmıştır.
  • Dünya üzerindeki fay hatları bu dönemde oluştu.
  • Volkanik dağlar oluştu.
  • Buzul çağı sonrası sıcaklıkların artmasıyla günümüz iklim koşulları oluşmuştur.
  • Denizler bu günkü seviyeye ulaşmıştır. Günümüz ekosistemi ortaya çıkmıştır.
  • Egeid karası çökerek ege denizi oluşmuştur.
  • İstanbul ve Çanakkale boğazları oluşarak Karadeniz Akdeniz’e bağlanmıştır.
  • İnsanoğlu ve mamutlar bu dönemde ortaya çıkmıştır.

 

KPSS Birincisinden Ders Notları İndir

Avrupa’da Türk’lerin kurmuş olduğu bir çok Türk boyu ve devleti bulunmaktadır.Bunları bazıları tarih içinde yok olmuş bazıları da günümüze kadar kültürlerini yaşatmaya devam etmiştir.

Avrupa’da Türk’lerin Devletleri.

Avarlar

  • Boyan Han tarafından kurulmuştur.

    Avrupa’da Türk’lerin Kurduğu Devletler
  • Hem Orta Asya’da hem de Avrupa’da devlet kurdular.
  • Juan Juan Türkleri olarak da anılmaktadırlar.
  • Bir diğer adlarıda Apar’lar dır.
  • İstanbul’u kuşatan ilk Türk Devleti özelliğine sahiptirler.(Sasaniler ile birlikte kuşattılar)
  • Frank saldırıları sonucunda yıkıldılar.

Uzlar 

  • Oğuzların Müslüman olanlarına “Oğuz” Hristiyan olanlarına ise “Uz” denir.
  • Bizans’ta ücretli askerlik yapmışlardır.
  • Malazgirt savaşında taraf değiştirerek Türklerin yanında savaşmıştır.Savaşın seyrinde önemli değişikliğe yol açmıştır.
  • Günümüzde Romanya ve Moldova’da hala UZ olarak yaşayanlar bulunmaktadır.
  • Günümüzde kendilerine “Gagavuz Türkleri “de denmektedir.

Peçenekler

  • Tarihte boy olarak yaşamışlardır.
  • Bizans içerisinde Uzlar gibi ücretli askerlik yapmışlardır.
  • Malazgirt Savaşın’da Türkler tarafına geçmişlerdir.

Macarlar

  • Macaristan’da Türkoloji Enstitüsü kurmuşlardır.
  • Günümüz’de 2008 yılından itibaren Türk Kurultayı düzenlemektedirler.

Bulgarlar

  • Bulgarlar “İtil Bulgarları” ve “Tuna Bulgarları” olarak ikiye ayrılmaktadırlar.
  • Tuna Bulgarları Hristiyanlığı benimsemiştir.İlk defa “Çar” unvanını kullanmışlardır.
  • İtil Bulgarları Müslümanlığı benimsemiştir.İlteber Almış Han zamanında İslamiyeti kabul ettiler.
  • Volga Bulgarları ise batıya doğru hareket etmişlerdir.
  • Yolda Slav ırkı ile karşılaşan Bulgarlar, Slavlar ile kaynaşarak kısmi olarak asimile olmaya başlamışlardır.
  • Bugün ki Bulgaristan bu soydan gelenler tarafından kurulmuştur. (Ancak Türk olduklarını kabul etmemektedirler)

Hazarlar

  • Tek Musevi Türk devletidir.

    Avrupa'da Türk'lerin Kurduğu Devletler
    Avrupa’da Türk’lerin Kurduğu Devletler
  • Günümüz Rusya’sındaki Kürk yolunda Kürk satarak zenginleştiler.
  • Kendilerine ait paralı askeri olan tek Türk devletidir.
  • Yaşadıkları dönemde huzur olduğu için ve Hazar bölgesinde yaşadıkları için “Hazar Barış Çağı” adı verildi.
  • İçlerinde bulunan Müslümanların başına “hazz” adı verilen din adamlarını atadılar.

Sibirler

  • Kelime manası “Yoldan Sapan” demektir.
  • Sibirya’ya adlarını vermişlerdir.

Kıpçaklar (Kumanlar)

  • Kelime manası sarı saçlı sarımtırak dır.Kıvanç Tatlıtuğ tiplidirler.
  • Karadeniz’in kuzeyinde yaşadılar.
  • Daha sonraları Altınorda devleti himayesine girdileri.
  • Codex Cominicus sözlüğünü yazdılar.
  • Eyyübiler ve Memlük ordularında asker olarak görev yaptılar.
  • Oğuz boyu ile yaptıkları sert mücadeleler “Dede Korkut Hikayeleri” ne konu olmuştur.
  • Ruslar ile yaptıkları mücadeler ise ” Igor” destanına konu olmuştur.

YKS ile ilgili Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) yaptığı açıklamada, “ÖSYM tarafından gerekli koruyucu önlemler alınacağını ve sınavın 27-28 Haziran tarihinde yapılacağını” ifade etti.

YKS Ne Zaman Yapılacak?

YÖK’ten yapılan yazılı açıklamada, “Ülkemizin Sayın Cumhurbaşkanımızın başkanlığında Kovid-19 küresel salgınına karşı göstermiş olduğu başarılı süreç ile ilgili olarak geçilmesi planlanan normalleşme sürecinin değerlendirildiği ve belirlendiği Kabinenin kararı doğrultusunda Yükseköğretim Kurumları Sınavı, ÖSYM tarafından gerekli koruyucu önlemler alınarak 27- 28 Haziran 2020 tarihinde yapılacaktır” ifadelerine yer verildi.

 

ÖSYM tarafından düzenlenen sınavlarda en çok sorulmuş eserler ve bu eserlerin yazarı olan kişiler aşağıda listelenerek sizlere sunulmuştur.

Acı Tütün – Necati Cumalı
Aganta Burina Burinata – Halikarnas Balıkçısı
Ağrı Dağı Efsanesi – Yaşar Kemal
Alemdağ’da Var Bir Yılan – Sait Faik Abasıyanık
Anayurt Oteli – Yusuf Atılgan
Arkadaş Islıkları – Orhan Kemal
Aşk-ı Memnu – Halit Ziya Uşaklıgil
Ayaşlı ve Kiracıları – Memduh Şevket Esendal
Aylak Adam – Yusuf Atılgan

B Grubu

Benim Adım Kırmızı – Orhan Pamuk
Bereketli Topraklar Üzerinde – Orhan Kemal
Bir Çift Öküz – Samim Kocagöz
Bir Deli Ağaç – Pınar Kür
Bir Düğün Gecesi – Adalet Ağaoğlu
Bir Gün Tek Başına – Vedat Türkali
Bu Ülke – Cemil Meriç

C-D-E-F-H Grubu

Cemo – Kemal Bilbaşar
Define – Talip Apaydın
Devlet Ana – Kemal Tahir
Dokuzuncu Hariciye Koğuşu – Peyami Safa
Dost – Vüsat O. Bener
Fatih-Harbiye – Peyami Safa
Hanımın Çiftliği – Orhan Kemal
Her Gece Bodrum – Selim İleri
Huzur – Ahmet Hamdi Tanpınar
İnce Memed – Yaşar Kemal

K-M-O Grubu

Kaplumbağalar – Fakir Baykurt
Kara Kitap – Orhan Pamuk
Keşanlı Ali Destanı – Haldun Taner
Kopuk Takımı – Tarık Dursun K.
Kör Duman – Kemal Tahir
Kurt Kanunu – Kemal Tahir
Kurtlar Sofrası – Atilla İlhan
Kuyucaklı Yusuf – Sabahattin Ali
Küçük Ağa – Tarık Buğra
Kürk Mantolu Madonna – Sabahattin Ali
Matmazel Noraliya’nın Koltuğu – Peyami Safa
Memleketimden İnsan Manzaraları – Nazım Hikmet
Memo – Kemal Bilbaşar
Orta Direk – Yaşar Kemal
Osmancık – Tarık Buğra
Ölmeye Yatmak – Adalet Ağaoğlu

Ve Diğer Gruplar

Parasız Yatılı – Fürûzan
Puslu Kıtalar Atlası – İhsan Oktay Anar
Rahmetli Yolları Kesti – Kemal Tahir
Saatleri Ayarlama Enstitüsü – Ahmet Hamdi Tanpınar
Sarı Traktör – Talip Apaydın
Sevgili Arsız Ölüm – Latife Tekin
Siyah Kehribar – Tarık Buğra
Sokaktaki Adam – Atilla İlhan
Sonuncu – Tahsin Yücel
Sözde Kızlar – Peyami Safa
Tırpan – Fakir Baykurt
Tutunamayanlar- Oğuz Atay
Tütün Zamanı – Necati Cumalı
Yağmurlar ve Topraklar- Necati Cumalı
Yeni Yalan Zamanlar- İnci Aral
Yer Demir Gök Bakır- Yaşar Kemal
Yılanların Öcü – Fakir Baykurt
Yorgun Savaşçı – Kemal Tahir

ÖSYM yukarıdaki Eser-Yazar eşleşmelerini devamlı sormaktadır.

iyi çalışmalar.

Ölçme ve Değerlendirme de Temel Kavramlar , konusunu işleyeceğiz burada ölçme ve değerlendirme bir eğitimin ne denli başarılı olup olmadığını görmek için kullanılır ve aynı zamanda öğretmen de kendi gösterdiği eğitimin ne kadar etkili olduğunu görme fırsatı edinir.

Ölçme ve Değerlendirme

Ölçme ve Değerlendirmenin Amacı

 

  • Öğrencinin davranış değişikliklerini ortaya çıkarmak ve tespit etmektir.
  • Veliye , öğrenciye ve öğretmene bilgi verir.
  • Öğrenciyi güdüler.
  • Farklılıkları ortaya çıkarır.
  • Öğrenci hakkında alınacak kararlara yardımcı olur.
  • Öğrencileri yetenek düzeylerine göre gruplandırmak için yapılmaz.

 

Ölçme Nedir ? : Ölçme , bir niteliği izleyip ve gözlemleyip çıkarılan sonuçları sayı veya semboller ile ifade etmektir.

Ölçme Kuralı : Ölçme işlemi yapılacağı esnada ölçülecek olay veya nesnenin hangi miktarda ne değer verileceğini belirlemektir.Aslında sınavdaki tüm kurallar buna girer.
Örnek : Sınav 40 dk dır. , 4 yanlış 1 doğruyu götürür , sınav yönergeleri ,cevap anahtarı , her soru 4 puandır.

Ölçüm Nedir ? : Ölçme işlemi yapıldıktan sonra elde edilen sayı veya sembolün kendisidir.Burada sonuç yazılır.
Örnek : Ayşe Türkçe’den 40 aldı. Bu cümlede ölçtüğümüz şey Ayşe’nin notudur ve bu not 40 olduğu için ölçüm 40 dır.

 

Ölçmede Sıfır Kavramı

Ölçmede iki adet sıfır vardır. Bunlar mutlak (doğal) ve bağıl sıfır (tanımlanmış) olmak üzere ayrılır.

 

a.) Mutlak (Doğal) Sıfır 

  • Gerçek yokluğu bildirir.
  • Bir varlık orada yoksa , o varlık için mutlak sıfır diyebiliriz.
  • Örnekler : Sıfır arabam var , sıfır param var , sıfır silgim var , sınıfta sıfır sıra var .

 

b.) Bağıl (İzafi) Sıfır 

  • Burada gerçek yokluktan bahsedilmez.
  • Düzey veya derece bildirir bizlere.
  • Örnek : KPSS ‘den  sınavından sıfır aldı. (Burada bizlere bu adayın hiç bir şey bilmediğini göstermez sadece derecesini öğrendik.)
  • Örnek : Asansör sıfırıncı katta durdu. (Asansör sıfırıncı katta kaybolmuyor dimi sıfırıncı kat bizler için bir derece)

 

Ölçmede Birimin Özellikleri

 

Eşitlik 

  • Birimin her yerde aynı büyüklüğü ifade etmesidir.
  • Birimler aynı büyüklükte olmalıdır.
  • Örnek : Metreyi oluşturan santimler Dünya’nın her yerinde eşit ve aralıkları aynıdır. Bu yüzden eşitlik ilkesi taşırken , karış olarak adlandırdığımız ölçme aracı herkese göre farklılık gösterir bu yüzden eşitlik ilkesine uymaz.

 

Genellik

  • Birimin bize tanıdık gelmesidir.
  • Burada aslında ” Genel olarak kullanılan ” anlamına gelmektedir.
  • Örnek : Dolar , metre ,kilometre , kilogram .

 

Kullanışlılık

  • Ölçme işleminde işimizi görüyor ise bu kullanışlıdır.
  • Aptallık yapılmayacak . Bir otobanın boyunu metre ile ölçerseniz kullanışlı olmaz bu sebeple kilometre ile ölçülmesi kullanışlı olacaktır.

 

Göktürk Devleti (Köktürk) (552-659)

  • Göktürk Devleti, Türk adıyla kurulan ilk Türk devleti Devletidir.
  • Kurucusu Bumin Kağan’dır.
    —-> İlk kez “kağan” unvanı kullanılmıştır.
  • Devletin merkezi “Ötügen“‘dir.
  • En parlak dönemi “Mukan Kağan” dönemidir. —> Çıkmış Soru
  • 552 yılında Avar hâkimiyetinden kurtulup Bumin Kağan önderliğinde bağımsızlıklarını kazanmışlardır.
  • Merkezi Ötüken’dir.
  • Bumin Kağan ülkenin batı tarafını kardeşi İstemi Yabgu’ya vererek, yönetimde ikili teşkilat esasını uyguladı.
  • Göktürkler 38 harfli ve şekil sistemine dayanan alfabeleri vardır.
  • “Tarihi devirlere” geçen ilk Türk Devletidir.

Göktürk Devleti

  • Göktürkler, Sasaniler ile anlaşma yaparak Akhunlar’ı yıktılar.
  • Köktürkler , Bizans ile anlaşma yaparak Sasanilere saldırdı ama yıkılmadı.
  • Orta Asya’dan Bizansa ilk gönderilen elçi Köktürk elçisi ” Maniech Monyak” dır.
  • Köktürk devleti ilk defa Orta Asya’da Bizans ile ilişki kuran devlettir.
  • Çin’in Köktürk devletine yaptığı baskı ile I.Köktürk devleti yıkıldı.
  • Doğu ve Batı olarak ikiye ayrılan Göktürk, daha sonra Çin hâkimiyetine girip yıkılmışlardır.
  • 50.000 Türk Çin devletine geçmiş oldu.
Göktürk Devleti

40 Çeri Ayaklanması

Zaman geçtikten sonra Çin içerisinde 49 yiğit Kürşad Ayaklanmasını gerçekleştirdi.

Bu ayaklanma Kutluk Devleti olan II.Köktürk devletinin oluşmasında motive bir güç sağlamıştır.

  • 2.Göktürk Devleti, I. Göktürk Devleti yıkılınca Çin egemenliğine giren Türkler her fırsatta bağımsız olmak için ayaklandılar.
  • Kutluk adındaki bir kahraman yönetiminde en sonunda bağımsızlıklarını kazandılar ve 2.Göktürk Devletini kurdular (682).
  • 630-680 Göktürklerin fetret devridir ve Orhun Yazıtlarında anlatılır.

2.Göktürk Devleti – Kutluk Kağan (Ölüm tarihi: MS 694)

  • Kutluk Kağan Çine karşı “Ulusal Kurtuluş Savaşına” girişerek, Ötüken’de  II. Göktürk Devletini kurmuştur.
  • Bu devlete kurucusundan dolayı Kutluk Devleti de denilir.
  • Kutluk Kağan Çinlilere karşı başarılar kazanarak devletin topraklarını genişletti. Onun en önemli yardımcısı değerli devlet adamı Vezir Tonyukuk idi.
  • II. Göktürk Devletinin en parlak dönemi Bilge Kağan zamanıdır.

Bilge Kağan ( 683 – 734)

  • Bilge Kağan devlet başkanı, kardeşi Kül Tigin ise ordu komutanı idi.
  • Yaşlı ve tecrübeli Tonyukuk da vezir görevi ile Bilge Kağan’ın yanında yer aldı.
  • Önce Tonyukuk sonra Kül Tigin‘nin ölümü üzerine Bilge Kağan yalnız kaldı.
  • Bilge Kağan‘ın da ölümü üzerine devlet zayıfladı. (734)

2.Göktürk Devleti’nin Yıkılışı

  • 744’de Uygur, Basmil ve Karluk boyları ayaklanarak, Kutluk Devleti’ni yıktılar
  • Milliyetçilik duygusu, Fransız İhtilalinden 1000 yıl önce Göktürkler döneminde en yüksek seviyede yaşanmıştır.
  • Göktürkler, Türk Tarihinde ilk kez alfabe kullandılar.
  • 2. Göktürk Devletinden günümüze kadar gelen en önemli eser Orhun Yazılarıdır.(Göktürk Kitabeleri). Bu yazıtlar Bilge Kağan, Kültigin ve Vezir Tonyukuk adına dikilmiş eserlerdir.
  • 2. Göktürk Devleti, Orhun Yazıtlarını dikerek Türk Tarihi ve Türk Edebiyatının ilk yazılı kaynaklarını oluşturmuşlardır.
2.Göktürk
  • Göktürk Alfabesi ile yazılan bu eserler Danimarkalı Wilhelm Thomsen tarafından 1893 yılında çözümlenmiştir.

Türkçe ‘de de , da , ki ‘nin Yazımı

Türkçe ‘de de , da , ki , mi ‘nin Yazımı ‘nin Yazımı konusunda güzel metotlar ile sizlere bu konuyu hafızanızda kalıcı bir hale getirmek istiyorum.

Türkçe ‘de de da yazımı

a) De , Da Yazımı

 

  • Hal eki olan -de,-da,-te,-ta  bitişik yazılır.
  • Bağlaç olan de,da eki ayrı yazılır.

Yöntem : Bir cümlede ” de , da ” gördükten sonra hemen ardında “de , da” daha ekliyoruz eğer anlam uyuyor ise bu ek hal ekidir.Biraz açıklayıcı olalım çok kuru oldu böyle örneklere geçelim.

Örnek :  Söylediklerini merak da (da) etmiyorum. (Anlam bütünlüğü sağlanamadı ) cevap  Bağlaç olan de .
Örnek : Arkadaşlıkda (da) olur böyle şeyler. (Anlam bütünlüğü bozulmadı) cevap Hal eki olan de.
Örnek : Rize de de güzeldir. (Anlam bütünlüğü sağlanamadı ) cevap  Bağlaç olan de .

 

b) -Ki Yazımı

  • Sıfat ve Zamirlere gelen -ki eki bitişik yazılır.
  • Bağlaç olan ki ayrı yazılır.

Örnek : Evdeki hesap çarşıya uymuyor. (Sıfat)

Örnek : Akşamki maç çok heyecanlıydı. (Zamir)

Örnek : O öyle dost ki haksızlık yapmaz. (Bağlaç)

 

Kalıplaşmış -ki ler

  • Sanki
  • Oysaki
  • Mademki
  • Belki
  • Halbuki
  • Çünki
  • Meğerki
  • İllaki

 

c) -Mi Yazımı

  • Her anlamda ayrı yazılır

Örnek : Ödevleri yapmış mıydın ? / Zeki mi zeki öğrenci.

  • Soru eki olan mi ile olumsuzluk eki olan mi yi karıştırmayalım.

Örnek : Niçin günlerdir bize uğramıyor.

  • Mi yazımında özel isimden sonra kesme işareti kullanılmaz.

Örnek : Golü  atan Gomis miydi ?
Örnek : Cephedeki paşa Kazım Karabekir miydi ?

Türkiye’de Madenler (yer altı kaynakları) bakımından oldukça zengin bir ülkedir. Demir ,Bakır , Krom ,Bor ,Boksit , Borit,Tuz ,Fosfat ,Mermer , Linyit ,Taş Kömürü gibi çeşitli madenler ülkemizde çıkmaktadır. Bazı madenlerde Türkiye dünya birincisidir. Ülkemiz maden çeşidi bakımından oldukça zengin bir ülkedir. Gerek ham madde satışı gerek işleyip satımı mevcuttur. Mermer bu alanda Çine satışı yüksek oranda yapılmaktadır.

Türkiye’de Madenler

Türkiye’de Madenler

Demir

  • Dünya’da en fazla kullanılan maden çeşididir.
    Çıkarıldığı Yerler
  • Sivas (Divriği )
  • Malatya (Hekimhan , Hassa Çelebi )  çıkarılan yerlerdir.
    İşlendiği Yerler
  • Karabük  (Enerjiye yakınlık)
  • Zonguldak (Ereğli) (Enerji + Ulaşım)
  • İskenderun (Liman + Pazar)
  • Kırıkkale (Silah)
  • İzmir

 

Bakır

  • Çıkarıldığı Yerler
  • Artvin (Murgul)
  • Kastamonu (Küre)
  • Elazığ (Maden)
  • Diyarbakır (Ergeni)
  • Rize (Çayeli)
    İşendiği Yerler
  • Artvin (Ham madde)
  • Elazığ (Ham madde)
  • Samsun (Ulaşım)

 

Krom

  • İhraç ürünüdür.
    Çıkarıldığı Yerler
  • Elazığ (Guleman)
  • Muğla (Fethiye)
    İşendiği Yerler
  • Elazığ
  • Antalya (Pazar yakınlığı)

 

Bor

  • İhraç ürünüdür.
    Çıkarıldığı Yerler
  • Balıkesir (Susurluk)
  • Bursa (Mustafa Kemal)
  • Kütahya (Emet)
  • Eskişehir (Kırka, Seyitgazi)
    İşendiği Yerler
  • Eskişehir
  • Balıkesir

 

Civa

  • İzmir
  • Konya

Türkiye’de Madenler

Boksit

  • Alüminyum ham maddesidir.
  • Konya (Seydişehir) ‘de işlenmektedir.
  • Antalya (Akşehir) de çıkarılır.

 

Borit

  • Petrol ve doğal gaz aramalarında kullanılan bir madendir.
    Çıkarıldığı Yerler
  • Alanya
  • Muş
    İşendiği Yerler
  • Antalya
  • Eskişehir
  • İzmir

Türkiye’de Madenler

Tuz

  • Göl Tuzu: Tuz gölü
  • Deniz Tuzu: İzmir
  • Kaya Tuzu: Çankırı ve Erzurum

 

Fosfat

  • Gübre yapımı ve patlayıcı yapımında kullanılır.
  • Mardin (Mazidağı) nda bolca bulunur.

 

Mermer

  • Marmara Adası
  • Afyon
  • Bursa
  • Bilecik
  • En çok para kazanılan madendir.

 

Asbest

  • Yanıcı değildir.İtfaiye elbiselerinde kullanılır.
  • Eskişehir ve Amasya’da çıkar.

 

Feldspat

  • Cam, porselen ve seramik yapımında kullanılır.
  • Aydın
  • Manisa
  • Muğla

 

Linyit
  • III.Jeolojik zamanda oluştu.
  • Soba ve kalorifer’de kullanılır.
  • En çok Ege bölgesinde çıkarılır.
  • Manisa (Soma) — Termik Santral var.
  • Kütahya (Tunçbilek , Tavşanlı)
  • Muğla (Yatağan)— Termik Santral var.
  • Amasya (Çeltek)
  • Kahraman Maraş (Elbistan)— Termik Santral var.

 

Taşkömür
  • Zonguldak,Bartın,Karabük de çıkarılır.
  • Termik santrali Karabük’dedir.

 

Petrol
  • Batman , Siirt , Adıyaman , Diyarbakır’da bulunur.
    Rafinerleri
  • Batman – Batman
  • Mersin – Ataç (Depo)
  • İzmir – Aliağa
  • İzmit – İpraş
  • Kırıkkale – Orta Anadolu

 

Doğal Gaz
  • Elektrik üretiminde doğal gaz ilk sıradadır.
  • Tekirdağ (Hayrabolu)
  • Kırıkkale (Hamitabat)
  • Düzce (Akçakoca)
    Enerji Santralleri
  • Ovaakça – Bursa
  • Hamitabat – Kırıkkale
  • Ambarlı – İstanbul

 

Başlıca Termik Santraller
Linyit Taş Kömürü Doğal Gaz
Soma Zonguldak Kırıkkale
Tavşanlı İstanbul
Yatağan Ovaakça
Gökova
Tunçbilek
Seyitömer
Afşin – Elbistan
Çayırhan

 

 

Maddi Yaptırım Çeşitleri ‘nden bahsetmeden önce Hukuk , sosyal hayatı düzenleyen , uyulmadığı takdirde maddi yaptırımlara kamu gücü ile desteklenmiş kurallardır.

Soru Kalıbı : Hukuk kuralları ile diğer kurallar arasındaki tek fark maddi yaptırım içermesidir.

  • Ceza
  • Cebr-i İcra
  • Tazminat
    —-Maddi Tazminat
    —-Manevi Tazminat
  • İptal
  • Hükümsüzlük
    —- Tek taraflı Bağlamazlık
    —- Butlan
    —- Yokluk

    Maddi yaptırım çeşitleri

1.) Ceza (Maddi Yaptırım Çeşitleri)

  • İdam ve sürgün cezaları Türkiye’de yoktur.
  • Müebbet cezası ülkemizde vardır.
  • Ağırlaştırılmış müebbet cezası ülkemizde mevcuttur.
  • Para ve hapis cezaları verilir.
  • Disiplin cezaları verilir. (Uyarma , Kınama , Aylıktan Kesme)
    Not: Görevden uzaklaştırma disiplin cezası değildir.
  • Adli Para Cezası : Hakim tarafından verilir.
    Örnek : Hakim 10 bin TL para cezası verdi
  • İdari Para Cezası : Belediye vs. idareler tarafından verilir.
    Örnek : Belediyenin kestiği park cezası.

 

2.) Tazminat

  • Kişinin uğradığı maddi veya manevi zararın karşılığının para olarak alınmasıdır.
  • Maddi Tazminat : Maddi olarak uğranan zarar.
    Örnek : Oğlunuz komşunun arabasının aynasını kırdı. Parasını ödersiniz.
  • Manevi Tazminat : Kişilik veya özlük hakları üzerinden uğradığı zarar.
    Örnek : Yalan haberler ile bir futbol kulübünü kötü durumda bıraktınız o zaman manevi tazminatla para ödersiniz.

 

3.)  İptal

Hukuk kurallarına aykırı biçimde yapılmış olan ” idari işlem” in ortadan kaldırılması için kullanılır. Yani aykırı yapılan işlemin iptali diyebiliriz.

Örnek : Polisin haksız yere görevden uzaklaşmasını örnek olarak alalım. Burada polis uzaklaştırılırken devlet organı tarafından bir idari işlem var sonra bunun yanış olduğu iptal olması gerektiği belirlenip yine devlet tarafından bir işlem yapılıyor.

 

4.)  Cebri İcra

Kişinin yapmakla yükümlü olduğu şeyleri “ Kamu gücü , devlet gücü ” kullanarak zorla yaptırılmasıdır.

Örnek: Araba aldınız parasını ödeyemediniz. Firma hiç sizle uğraşmıyor gidiyor devlete belgeleri ödemeleri gösteriyor devlette icra memurları eve geliyor eşyalarınıza değer biçip o parayı sizden alıyor.

 

5.)  Hükümsüzlük

Bir işlemin hukuk kurallarına öngörülü şekilde yapılmaması durumunda ortaya çıkar.

 

a.) Yokluk 

Yapılan bir işlemin kurucu unsurdan eksik olarak yapılması durumunda ortaya çıkar.
Örnek : İmzasız senet , imam nikahı

b.) Butlan

İşlemin uygun yapılsa bile içerisinde bir sakatlık olmasıdır.

  • Mutlak Butlan : Emredici hükümlere aykırı olmasıdır.
    Örnek : Akıl hastasının yaptığı evlilik.
  • Nispi Butlan : İrade sakatlığından doğan sakatlık.
    Örnek : Sarhoşken evlenmek , Silah zoru ile imza atmak .

c.) Tek Taraflı Bağlamazlık

Çocuk ayırt etme gücüne sahip ve 18 yaşını tutmadığı halde sözleşme imzalamış ise -Tek Taraflı Bağlamazlıktır.

Örnek : 17 yaşındaki bir çocuğun şans oyunlarından para kazanmasına rağmen parayı alamaz.